Uzman gelişim Psikologu Sinem Canbolat ile 0-6 Ay Bebek Oyunları

Bugün Blogumda Uzman Gelişim Psikologu Sevgili Arkadaşım Sinem Özen Canbolat var.. Sizler için yazdı 0-6 ay Bebek oyunları..

0-6 AYDA OYUN
Çocuk ile oyun oynamanın önemine inanmayan var mı artık? Sanırım, bu konu, diğer gelişmiş ülkelerde olduğu gibi, Türkiye’de de iyice anlaşıldı. AÇEV’in “7 Çok Geç” demesi ile artan okul öncesi eğitim oranı, anne ve babanın çocuk ile kaliteli zaman geçirme kavramı, çevremizde gittikçe yaygınlaşan çocuk oyun atölyeleri… Ancak beni şaşırtan, oyun yaşının hala 0’a inmekte zorlanması. Ülkemizde “Hele bir ele gelsin de öyle oynarız” kanısının akıllara kazınmış olması. Oysa bebeğin beyin gelişiminin en hızlı olduğu yıl birinci yıl! İlk 3 yılda beyin tüm hayatı boyunca göstereceği gelişiminin %80’ini tamamlamış oluyor! İlk yılda ise milyonlarca bağlantı gerçekleşiyor. Sizce gelişim açısından böyle önemli bir dönem göz ardı edilebilir mi?
Bence edilemez. Önceleri gelişim bozukluğu olan okul öncesi dönemdeki çocuklarla çalışmama rağmen, ancak kızım doğduktan sonra bu konu hakkında söylenmeyenler ve yazılmayanlar olduğunu fark ettim. “İlk yılda oyun oynamanın önemi ve bebek gelişiminin takibi” konularında anne ve babaların doğru yönlendirilmediklerini ya da hiç yönlendirilmediklerini gördüm. O zaman anne babalar bebekleriyle doğduğundan itibaren gelişimini destekleyici aktiviteler yapabilsin ve bebeklerinin gelişimini takip edebilsin diye BEBEĞİMLE OYNUYORUM kitabını yazmaya ve eğitim/atölyelerini açmaya karar verdim.
Evet, bebeğiniz ile ilk aydan itibaren oyunlar oynamak onun beyin gelişimini destekliyor. Onun zihinsel, fiziksel, dil ve sosyal-duygusal açıdan ilerlemesini ve hayata daha kolay uyum sağlamasını sağlıyor. Örneğin, ilk günlerden itibaren yüz üstü yatmasını sağlayacak oyunlar oynadığınız bebeğiniz, zaman içinde gelişen boyun ve sırt kasları sayesinde, normalde oturacağı zamandan daha erken bir dönemde oturmaya, emeklemeye ya da yürümeye başlıyor. Belki burada gelişimini bir ay erkene çekmek çok önemli gibi görünmeyebilir size. Ama bunun etkisi katlanarak büyüyor. Çünkü o bir ayda, sürekli aynı yerde oyun oynamak yerine etrafta gezinerek daha çok uyaran ile karşılaşıyor bebeğiniz. Bu da daha fazla öğrenmesine, yani zihinsel gelişiminin öne çekilmesine neden oluyor. Sonuç olarak, tıpkı domino taşları gibi bir becerinin gelişimi diğer bir beceriyi etkiliyor, o da bir diğerini. Ve çocukluk dönemine geldiğinizde bir bakıyorsunuz ki, bebeklik döneminde oynadığınız oyunların etkisi kartopu gibi büyümüş.

Oyunun ilk aylardaki olumlu etkisi konusunda söylenecek birçok şeyi çok güzel özetleyen bir ülke örneği var önümüzde:Avustralya! Bir tanıdığımın anlattığı bu ülke hikayesi oyunun ilk aylarda bebeğin hayatına girmesinin ileri zamanlara nasıl etki ettiğine çok güzel bir örnek. 70’li yıllarda ülkede suç oranı çok yüksek iken ülke yönetimindekiler toplanıp ne yapılabileceğini tartışıyor. Sonuç, tahmin edilebileceği gibi “Eğitim Şart”! şeklinde oluyor. Gençlerin daha iyi eğitilmesi konusunda bir karar alınıyor. Uzun süren çalışmalar yapılıyor ve yıllar sonrasında suç oranına bakılıyor. Yüzde otuzluk bir düşüş sağlanmış. “Güzel, ama yeterli değil” deniyor. Ne yapabiliriz derken, eğitimin bebeklik dönemine, hatta ilk aya kadar indirilmesine karar veriliyor. Yeni bir bebek doğduğunda ilk olarak doktor kontrolüne gidiyor ve ardından doktoru tarafından mutlaka bir oyun grubuna yönlendiriliyor. Yani, zorunlu eğitim birinci aya kadar indiriliyor diyebiliriz. Yine yıllar sonra bakıldığında suç oranı yüzde kaç düşmüş dersiniz? YÜZDE SEKSEN! Gerçekten, bebeğin ilk aylarında oyunun önemini çok güzel vurgulayan bir sonuç. Üzerine söylenmesi gereken hiçbir şey bırakmıyor.

Bu ülke hikayesinde, suç oranının düşmesinde, “oyunun anne/baba-bebek ilişkisinin güçlenmesine sağladığı fayda” nın da etkili olduğunu söyleyebiliriz. Evet, oyun bebeğiniz ile aranızdaki bağı da güçlendiriyor. Oyun aracılığı ile bebeğinizi daha iyi tanıyor, ihtiyaçlarını daha doğru bir şekilde ayırt edebiliyorsunuz. İhtiyaçlarına doğru cevap verebildiğiniz için de bebeğiniz ile aranızda güvene dayalı bir ilişki oluşuyor. Kendini güvende hisseden bebek enerjisini öğrenmeye ve becerilerini geliştirmeye harcayabiliyor. Bu şekilde, kendine ve hayata bakışı olumlu olan, kendine güvenen, problem çözme yeteneği gelişmiş, sosyal ve romantik ilişkilerinde başarılı ve mutlu bir birey olma yolunda ilerliyor. Yani, bebeğinizin kendine güvenen bir birey olması size güvenli bağlanmasından geçiyor. Sizinle kurduğu ilk ilişkinin hiç bu denli önemli olduğunu fark etmiş miydiniz? Evet, hem de tüm hayatını, kim olduğunu, hayata-kendisine-diğer insanlara nasıl baktığını etkileyecek kadar önemli. Bu ilişkiyi güven çerçevesinde kurmamız da onunla birlikte vakit geçirdiğimiz “oyun” çok ama çok etkili!
Belki bu noktada oyunun bebeğinizin hayatında ilk günlerden itibaren neden olması gerektiğine ikna olmuşsunuzdur. Muhtemelen sırada şu soru belirebilir aklınızda: Peki, zamanı bu kadar çok beslenmek ve uyumak ile geçen bebeğime ne zaman oyun oynatabilirim? En küçük bebeklerin bile gündüzleri birkaç dakika bile olsa oyuna ayırabilecekleri zamanları vardır. Uykudan uyandıktan sonra açlığı ve gaz çıkarma/alt değiştirme gibi bakım ihtiyaçları karşılanmış bebeğiniz artık oyuna hazırdır! Çünkü bu onun öğrenmeye en açık, en aktif ve enerjik olduğu zaman dilimidir. Bu ilk 3 ayda 5-15* dakika arası, 3-6 ay arasında ise 15-30 dakika arası sürebilen bir aktif uyanıklıktır. İşte bu zaman dilimi, sizin bebeğinize gelişim seviyesine uygun oyunlar oynatabileceğiniz altın değerindeki süredir (Gelişim seviyesine uygun oyunlar için Bebeğimle Oynuyorum kitabından yararlanabilirsiniz: Bebeğimle Oynuyorum / Neden? Nasıl? Ne Zaman? Nerede? Ne? /0-6 Ay Oyunları ve Gelişim Takibi).
Son olarak, bebeğinizle oyun oynama şeklinizle ilgili birkaç tavsiye de ekleyelim yazıyı bitirirken. Bebeğiniz ile oyun oynarken onun işaretlerini izlemeyi ihmal etmeyin. Seçtiğiniz oyun ile ilgilenmiyor, ama o sırada duvardaki güneş yansımasına ilgiyle bakıyor ise oyun artık duvardaki ışık olacak demektir! Oyun oynarken dikkatinizin tamamen onda olması belki de oyun oynama şekliniz ile ilgili verilecek en önemli tavsiyedir. Ancak bu şekilde bebeğiniz sizinle kaliteli zaman geçirmiş olur. Öte yandan sizinle olduğu kadar, sizin gözetiminiz altında, kendi kendine oyun oynaması yalnız kalma kapasitesini geliştirmek için önemlidir.
Tüm bebeklerime keyifli oyunlar dilerim!

Sinem ÖZEN CABOLAT
Uzm. Gelişim Psikoloğu / Bebeğimle Oynuyorum

*Bazı bebekler ilk aylarında beslenme ve bakım ihtiyaçları karşılandıktan sonra hiç uyanık kalamayabilirler. Bu durumda bebek oyuna zorlanmamalı ve öncelikle uyku ihtiyacı karşılanmalıdır.

İlgili Mesajlar

Leave a Comment